نگاه شخصی من

درباره ی میلیونر زاغه نشین

cinemamehr — Thu, 26 Feb 2009 10:29:18 GMT

همچون چشمانی جستجوگر

نتیجه اسکار امسال هم با برندگانش مشخص شد. زمانی که از نامزدی فینچر باخبر شده بودم با خود فکر میکردم این بار دیگر نوبت این اعجوبه سینمایی است که بحق واقعی خود در این مراسم برسد ولی بعدها به این نتیجه رسیدم که فیلم فینچر برای او اسکار بیاور نیست ! برعکس اثر دنی بویل که مشخص بود همه شرایط لازم را برای گرفتن جایزه ی آکادمی به همراه داشت. یادم می آید اولین بار در مجله تراژیک "سینمای نو" از بویل و اثر فوق العاده موفقش یعنی "28 روز بعد" خوانده بودم، صحبت از شکل گیری یک استعداد ناب بود تماشای آثار دیگر او هم صحت این ادعا را تصدیق کرد، استعدادی که در کمتر از 8 سال خود را به همه قبولاند و انتخاب شد و البته به حق هم انتخاب شد با اثری زنده و پرشور، فیلمی از جنس واقعیت که امید و تلاش را فریاد میزند.

میلیونر زاغه نشین با پشتوانه ی قصه ای جذاب به دست کارگردانی خلاق و گروهی موفق حاصل شده است. شیوه ی روایت این قصه به قدر کافی تاثیر گذار است. فیلم بویل مجموعه ای از فلش بک هاست، فلش بک هایی به گذشته زندگی قهرمانش و روایت قصه های تراژیک و بعضأ کمیک او که همه و همه در جهت تکامل شخصیت او و همراهانش به خوبی همچون قطعات یک پازل چیده شده اند.

سهم بزرگی از تاثیر فیلم بر مخاطب بدلیل حضور محسوس دوربین پویا و زنده ی بویل است که همچون چشمان جستجوگر جمال در دنیای کثیف و پر جرم و جنایت پیرامون او سیر می کند و شخصیت های قصه را با اشاراتی لحظه ای وارد داستان کرده ولی بسیار تاثیرگذار و تراژیک از کنارشان می گذارد. تاکید بویل بر حوادث کودکی جمال یعنی در حقیقت شکل گیری خاطراتی ناراحت کننده اهمراه با اسلوموشن ها و موسیقی پر تعلیق و پر شور در کنار تلاش و امید او به زندگی، لحظاتی تلخ و شیرین را توامان به همراه می آورد.
شاید اگر شخصی همچون دنی بویل در پشت دوربین این فیلم قرار نمی گرفت میلیونر زاغه نشین صرفأ اثری معمولی و شاید هم مملو از اغراق های موجود در فیلم های هندی می شد ولی این به سبب حضور اوست که با نبوغ اش داستان را آنقدر زیبا روایت می کند که هر چه از زمان دیدن آن می گذرد شیرینی و طنز تلخ آن بیشتر ذهن را مشغول خود می کند. شاید کمتر کسی بتواند اینگونه مخاطب را به گذشته ی شخصیت اصلی قصه خود برده و او را با حسی پر شور به دنیای کنونی بیاورد و در این گذر زمانی، نه تنها پیوند بین شخصیت ها و مخاطب را از دست ندهد بلکه بیننده را مسحور دنیای شخصیت اصلی خود نماید.

شاید یکی دیگر از نکات قابل ذکر اثر که اعتراضات قابل توجه ای را هم در هند به همراه داشت، تصویری است که بویل و همراهانش از زندگی و فرهنگ مردم هند نشان می دهند و صد البته مقایسه آشکار آن با فرهنگ توریست های غربی! بگذریم که این واقعی و شاید تبلیغاتی بودن تصاویر بویل به یکی از نکات قوت فیلم تبدیل می شود و آن را از تظاهر و آراستگی دروغین آثار صرفأ هندی متمایز می کند. ولی به خوبی می شود این را درک کرد که چرا غربی ها آثار به اصطلاح جشنواره ای ما را هم اینگونه ستایش می کنند و حس همدردی شان را با جوایزشان به نمایش می گذارند.

اما در پایان حیف است به دو نکته اشاره نکنم یکی شاید گله ای باشد از تحول شتاب زده و غیر پرداخت شده ی شخصیت "سلیم" در انتهای فیلم و دیگری ستایشی است بر پایانی دلنشین به سبک و سیاق آثار هندی و البته نه به سبک یک کارگردان هندی !

به هر حال میلیونر زاغه نشین اثری موفق و خاطره انگیز است که مدتها در خاطرات سینمایی مان باقی می ماند و به دوستداران سینما نوید آثاری موفق از کارگردانی خلاق را می دهد.

درباره ی کارل تئودور درایر

cinemamehr — Mon, 20 Oct 2008 06:15:18 GMT

درایــــر و فیلم هایش :

تولد: 3 فوریه 1889

فوت : 20 مارس 1968

دانمارک

درایر نیز مانند هر هنرمند بزرگی به درونمایه های معدودی پرداخته است. که از میان ان ها "عشق" و "ایمان" با جلوه های گوناگون شان بیش ترین اهمیت را در مشغله های ذهنی اش دارند.

نمایش عشق و ایمان در کانون تعصب ، نمایش گر تضاد همیشگی او بـا "هر گونه تعصب" است.

1. بیوه ی کشیش(1920): داستان یک فارغ التحصیل مدرسه الهیات است. که در مسابقه ی موعظه گری برنده ی زندگی در یک روستا می شود؛ مکانی که او قصد دارد با نامزدش در انجا ازدواج کند، ولی

بر اساس قانون محلی او باید با بیوه ی کشیش قبلی ازدواج کند، که 77 سال دارد.کشیش نامزدش را به عنوان خواهرش به انجا می برد، و سعی در جلو انداختن مرگ پیرزن می کنند . تا اینکه ماجرای عشق آنها آشکار می شود، در ضمن می فهمند که این پیرزن هم مجبور بوده برای ازدواج با شوهر اولش منتظر مرگ بیوه ی قبلی باشد...

2. ارباب خانه(1925): بررسی موقعیت زن در کانون تعصبات خانوادگی است. این فیلم ، به بررسی رفتار مستبدانه ی یک مهندس با اعضای خانواده اش می پردازد.این خشونت باعث نابسامانی موقعیت روحی افراد خانواده شده است. اینجاست که زن با تنها گذاشتن شوهر سعی در اصلاح رفتار او دارد...

3. مصایب ژاندارک(1928): بررسی موقعیت زن در کانون تعصبات مذهبی درون مایه ی ای فیلم است. ژان محاکمه می شود، چون عشق و ایمان او از نظر کلیسا جادویی است و نه یک عشق الهی. درایر به شکلی گذرا اشاره کرده است که ژان را کلیسا به عنوان بدعت گذار در دین نمی سوزاند، بلکه آنها از انجایی که خود را تنها مرجع دین می دانند ابتدا او را به عنوان بدعت گذار طرد و سپس تحت اختیارات حکومتی، او را می سوزانند.

4. روز خشم(1943): در این فیلم درایر مسئله ی عشق، گناه و تعصب را مطرح می کند. داستان در قرن هفدهم می گذرد که جادوگران را در آتش می سوزاندند.آبسالون کشیشی است که همراه مادر و همسر جوانش –آن-زندگی می کند. مادر آن هم جادوگر بوده و کشیش این موضوع را پنهان کرده بود، در این بین مارتین فرزند آبسالون از همسر سابقش به خانواده بر می گردد، کم کم مارتین و آن عاشق هم می شوند، از طرفی آن دچار تردید می شود که او هم قدرت جادوی مادرش را به ارث برده است. در پایان او با بی رحمی عشق خود و مارتین را به آبسالون می گوید ، آبسالون می میرد.آن را نیز به جرم قتل آبسالون محاکمه می کنند،مارتین هم او را تنها می گذارد.در پایان او که عشق خود را از دست رفته می بیند ، به جادوگری اعتراف کرده و در آتش سوزانده می شود.

5. اردت(1945): طرح ایمان و عشق و یا به تعبیر خود درایر، عشق الهی و عشق زمینی در کنار هم، عمده ترین ویژگی این فیلم است. در ناحیه ای دور افتاده در دانمارک ، پدر سخت گیر(بورگن) سه پسر، از ازدواج یکی از آنان(آنرس) با دختر مردی که با او اختلاف مذهبی دارد، خشنود نیست و با ان مخالفت می کند.وقتی همسر پسر دیگرش(میکل)در حین زایمان می میرد،سومین پسرش(یوهانس) که به شدت مذهبی است دعا می کند که خدا به همسر برادرش حیاتی دوباره ببخشد، در آخر معجزه اتفاق می افتد و زن زنده می شود.

6. گرترود(1968): فیلمی دیگر درباره ی شخصیت زنان است. گرترود، زنی سخت معتقد به آزادی عقیده است ،مطالعه ی ادبیات و فلسفه را دوست دارد و از مردانی که به او ابراز علاقه می کند می گریزد؛زیرا آنها را دوست ندارد، او شوهری دارد ولی با این حال شوهر نمی تواند پاسخگوی نیازهای او باشد، ولی با این حال زندگی راحت و مرفه ای دارد.شاعری(لیندمان) عاشق او می شود ولی گرترود او را پس می زند.سرانجام او عاشق می شود عاشق یک موسییقیدان ، ولی آن مرد به او می گوید زندگی اش در گرو زن دیگری است. گرترود شکست خورده در عشق ترک وطن می کند و در پاریس در تنهایی به شعر گفتن می پردازد، شعرهایی که نشانه ی موفقیت و نگاه او به عالم است.

و در پایان:

آنچه در فیلمهای درایر مهم است ، تلاش برای فردیت یافتن است.عشق و ایمان در آثار درایر این را برای شخص حاصل می کند.

_{منبع: فارابی}

درباره ی سریال نابودگر: داستان سارا کانر (terminator: sarah connor chronicles)

cinemamehr — Wed, 03 Sep 2008 10:58:18 GMT

هرچه باشد، داستان ترميناتور است

هر وقت کلمه ي "Terminate" را مي شنوم ناخودآگاه به ياد آرنولد و شخصيت نابودگر T-800 مي افتم. شخصيتي که جيمز کامرون در سال 1984 روي پرده نقره اي به نمايش گذاشت. شايد کامرون هرگز فکر نمي کرد که اين شخصيت تا بدين حد در روح و بطن مخاطبان سينما نفوذ کند و به يکي از ماندگارترين کاراکتر هاي سينمايي بدل گردد. داستان مخلوقاتي آهنين که براي جلوگيري از جنگي آخر الزماني، در آينده نه چندان دور، به دنياي حاضر فرستاده مي شوند.

شايد خيلي از منتقدان مهاجمان صندوقچه گم شده (استيون اسپيلبرگ-1981) را بهترين فیلم اکشن و حادثه ای سينمايي بدانند و يا ماتريکس (برادران واچفسکي- 1999) را در بلندای سينماي علمي تخيلي در کنار بليدرانر (رايدلي اسکات- 1982) قرار بدهند ولي بايد پذيرفت که مجموعه ي نابودگر ها با ماشین های بي روحش هويتي همیشگی در بين مخاطبان خود گرفته است. مجموعه اي با شخصيت هايي ماندگار، جان و سارا کانر (ليندا هميلتون)، T-1000 (روبرت پاتريک) با آن ايده ي تکامل يافته از فيلم ورطه (جيمز کامرون- 1989) و T-X (کريستانا لوکن) با آن چهره ی کاملا ماشيني و بی روح و از همه برتر T-800 (آرنولد شوارتزنگر)، ماشيني با هويتي انسان شده هويتي که بي شک کامرون در نابودگر 2 :روز داوري (کامرون- 1991) به آن تزريق کرد و اين ماشين کشتار را به صورت مخلوقي دوست داشتني وارد خاطرات سينمايي مخاطبان خود نمود.

هرگز سکانس هاي انتهايي روز داوري را از ياد نمي برم جايي که کامرون احساسات تماشاگر را به بازي مي گيرد و او را مجبور به همدردي با کاراکتر ماشيني خود مي کند و بدین شکل نابودگر 2 را با شکوه به پايان می رساند. به گفته ي خود کامرون ديگر دليلي براي ادامه دادن وجود نداشت اما اصرار تهيه کنندگان براي دنباله سازي و عدم همکاري کامرون در قسمت سوم، دنباله اي از پيش شکست خورده را رقم زد.

اما آنچه مرا به ياد گذشته و بازگويي خاطرات نابودگر ها وا داشت سريال نابودگر: داستان سارا کانر بود. به قول دوستان "هرچه باشد، داستان ترميناتور است" با آن جذابيت های خاص خودش و همين براي ديدنش کافي است. مجموعه اي 9 قسمتي از فصل اول آن، با داستاني به مانند قبل نه چندان پيچيده ولي با جذابيت هايی مشابه همان نسخه هاي سينمايي.

طبيعتا از يک سریال تلويزيوني نمي توان انتظار سکانس هايي هنرمندانه و خيره کننده به مانند یک اثر سينمايي داشت ولي با همه کمبود هاي ناشي از تلويزيوني بودن، داستان سارا کانر بسيار قوي تر و جذاب تر از قسمت سوم نابودگر ها، يعني خيزش ماشين ها (جاناتان ماستو- 2003) حاصل شده است. در حقيقت کمبود هاي ناشي از نبود جلوه هاي بصري سينمايي با روايت مناسب و شخصيت پردازي بجا و بازي هاي قابل قبول جبران شده است به طوري که مخاطب بيشتر خود را با قصه همراه مي کند و ديگر خود را غرق در سکانس ها اکشن نمي بيند و براي ارضاي حس بصري خود فقط نابودگر هاي سينمايي را در ذهن خود مرور مي کند.

داشتن چنین پشتوانه هایی شرایط مناسبی را برای نمایش این اثر فراهم نموده از طرفی حوادث اخیر در جوامع غربی به خصوص 11 سپتامبر، سبب شده که داستان سارا کانر هم بی تاثیر از این حادثه نباشد، اشارات مستقیم به تاریخ ۹/۱۱، صحبت از مهاجرین، جنگ سرد، وجود خرابکاران روسی و شرقی، صحنه ها و دیالوگ هایی که خبر از حمله های موشکی و آخرالزمانی می دهند همه و همه در جهت هشدار دادن به تماشاگران صورت می گیرد.

داستان از کشش کافي براي همراه کردن مخاطب برخوردار است به شخصه 9 قسمت مجموعه را در مدت دو روز مشاهده کردم. شخصيت هاي اصلي داستان را سارا (لنا هدي) و جان (توماس دکر) کانر به همراه يک نابودگر مونث (اما اين بار به سبک سلايق تلويزيوني) تشکيل مي دهند. ماشيني مونث، ظريف و جذاب که بايد از "جان" در برابر نابودگر هايي با فيزيک مردانه و خشن محافظت کند. در کنار آن هم، شاهد تلاش آنها براي نابودي و جلوگيري از تکامل اسکاي نت هستیم، سيستم کامپيوتري که سبب نابودي بشر خواهد شد. روايت داستان منطقي و منسجم است، کلیت داستان بعد از حوادث نابودگر 2 می گذرد، تغيير دوره و گذر در حال و آينده نه تنها از پيوستگي داستان نکاسته بلکه آن را جذاب تر مي کند و با تمرکز به روي شخصيت جان کانر فرمانده لشکريان مبارز در برابر ماشينها و تکامل شخصیت او، در کنار روايت مبارزه سارا و جان در دنياي کنوني براي تغيير آينده تاریک بشر، لحظاتي پر کشش را براي مخاطبان و علاقه مندان مجموعه ي نابودگر ها رقم مي زند.

شاید برای بسیاری از سینمایی بین ها مجموعه های دنباله دار چندان جذابیتی نداشته باشد مخصوصا زمانی که قرار باشد داستانی سینمایی و محبوب را ادامه دهد، با همه محدودیت های یک اثر تلویزیونی و با ساختاری نه چندان سینمایی و پرداخت شده، ولی با این حال باید پذیرفت که نمی شود از یک مجموعه ی تلویزیونی انتظاری بیش از این داشت، البته برخی از این مجموعه ها نیز به آثاری موفق و قابل ستایش تبدیل می شوند که در خاطرات بیننده ی خود تاثیری ماندگار خواهند گذاشت. اگر مجموعه ی جواهری در قصر خاطره ای شیرین را برایم رقم زد، مجموعه ی اخیر، لحظاتی جذاب و پرخاطره از سالیانی دور را دوباره برایم زنده کرد.

درباره ی هميشه پاي يک زن در ميان است

cinemamehr — Wed, 06 Aug 2008 15:11:18 GMT

هميشه پاي يک کارگردان در ميان است !

ساخت اثري همچون "هميشه پاي يک زن در ميان است" از کارگرداني که داعيه ي استادي مي کند و خود را تافته اي جدا بافته مي داند، کسي که قرار است عنوان برترين کارگردان کمدي ساز سي سال اخير کشور را با خود به همراه داشته باشد بسيار ناميد کننده بود. فيلمي که هيچ نکته ي مثبت قابل ذکري از خود ارائه نمي کند. فيلمنامه ي ضعيف و به هم ريخته، بازي هاي تکراري و خسته کننده و کارگرداني بي نبوغ، همه همه انگشت اتهام را بسوي عوامل توليد فيلم نشانه مي برد. بي شک بزرگترين ايراد "هميشه ... " در فيلمنامه آن است، فيلمنامه ي که اساسا نمي داند چه چيزي را قرار است روايت کند و چه ظرافت ها و پيچيدگي هايي را در خود بگنجاند، اصلا مخاطب بايد حول کدام خط داستاني با شخصيت ها همراه شود. هيچ يک از اين موارد که بايد از بديهيات يک فيلمنامه باشد در نوشته ي مقصودي وجود ندارد و اين بزرگترين ضربه براي هر اثر سينمايي به همراه مي آورد.

عنوان بندي ابتدايي فيلم نويد بخش اثري دلنشين است، حتي سکانس هاي ابتدايي فيلم که صرف معرفي شخصيت ها مي گردد نيز قابل قبول و بعضا موفق حاصل شده ولي هرچه در عمق داستان بيش تر پيش مي رويم، بيشتر با فيلمي معمولي و آشکارا نامنسجم رو برو مي شويم. عدم انسجامي که تبريزي و بازيگرانش خود را با آن هماهنگ مي کنند و ذره اي تلاش در جهت بهبود پايه هاي اثرشان نمي کنند که سرانجامش پاياني شتاب زده و بي منطق است که در حقيقت تير خلاصي از سوي تبريزي است براي حذف اثرش از خاطرات سينمايي تماشاگراني واقع بين و سخت گير!

از بازي هاي فيلم چه مي شود گفت !؟ جز اينکه گلشيفته فراهاني شخصيت کليشه شده ي خود را در فيلم دوباره تکرار مي کند، يا وکيل زن ستيز فيلم (مهران مديري) که از تصوير شناخته شده ي او در برنامه هاي شبانه سيما به عاريه گرفته شده است و از همه تلخ تر به هدر رفتن توانايي هاي هنري رضا کيانيان در قالب شخصيتي تکراري و کم مايه.

از همه اينها بگذريم، اصلا نقش کمال تبريزي در فيلم چه بوده، چه نبوغ و خلاقيت خاصي در اين اثر ارائه کرده است. اگر افکت هاي صوتي بجايش - را به عنوان ايده اي موفق- کنار بگذاريم، ديگر چه کار درخور و قابل تحسيني انجام داده است. هرگز يادم نمي رود حضور مغرورانه ي آقاي تبريزي در جمع دانشگاهي مان که باد در قبقبه کرده و رو به جمع کثيري از دوستداران سينما، چه توصيفاتي در وصف اثر اينک آشکارا ضعيفش بيان مي نمود و به همه، ملودرامي، اجتماعي و موفق را نويد مي داد.

با وجود اينها بايد پذيرفت که تبريزي کارگرداني موفق و مردمي است که توانسته با کارنامه ي قابل ستايشش جايگاه مناسبي در سينماي ايران و در نزد مخاطبان آن بدست آورد کسي که با "گاهي به آسمان نگاه کن" يکي از بياد ماندني ترن و پرمحتوا ترين فيلم هاي چند سال اخير را عرضه کرد. هر کارگرداني مطمئنا در کارنامه هنري خود فراز و نشيب بسيار دارد ولي پذيرش اين شکست ها است که هنرمندي را شايسته و قابل تقدير مي کند. بايد دانست که صرف فروش بالاي يک فيلم نمي توان عنوان اثري موفق را، براي آن در نظر گرفت. عنواني که براي "هميشه پاي يک زن در ميان است" بسيار بسيار دور از ذهن و انصاف است.

درباره ی W∆Z

cinemamehr — Sun, 20 Jul 2008 06:37:18 GMT

خسرو شکیبایی هم رفت ...

به قول دوستان، سینما همین چیزهایش تلخ است، آنقدر عاشق رویاسازهای خود می شویم که نمی خواهیم باور کنیم آنها هم آدمند و روزی از بین مان خواهند رفت ...

روحش شاد و یادش گرامی

××××××××××××

هيچ کس از کشتن لذت نمي برد

صحبت از فیلم "هفت" اثر دیوید فینچر برای همه ی مشتاقان و دوستداران سینما جدا از بحث هنری اش، لحظاتی هیجان انگیز و پر خاطره را یاددآور می شود . اینکه فیلمی با شعار تبلیغاتی "SAW BY WAY OF SE7EN" خود را معرفی کند و قرار باشد "هفت" را الگوی ساختاری خود قرار دهد بسیار جذاب و در عین حال خطرناک است. جذاب از آن جهت مدتهاست که دوستداران سینما در انتظار اثری به مانند شاهکار فینچر هستند و خطرناک بدین بدلیل که در ذهن مشتاقان سینما "هفت" معیاری سخت و سنگین برای مقایسه هر اثری می باشد.

با دیدن عوامل فیلم از همان ابتدا آشکارا قابل درک بود که این فیلم هرگز نمی تواند حتی ذره ای از ارزشهای سینمایی "هفت" را به همراه داشته باشد. اما همین روایت داستان با ساختاری مشابه، دیدن فیلم را برای هر عاشق سینمایی می توانست جذاب و وسوسه برانگیز کند. اما افسوس که "W∆Z" حتی در همین زمینه هم ناموفق بود.

ایده ی داستانی "W∆Z" بسیار جذاب بوده ، این حروف بیان کننده روابط ریاضی بین ژن های پدید آورنده ی احساسات طبیعی موجودات در انتخاب بین بقای خود و معشوق شان است، روایت قاتلی که از کشتن لذتی نمی برد ولی با این وجود به شکل وحشیانه ای قربانیان خود را شکنجه داده و آنها را مجبور به کشتن نزدیک ترین دوست شان می کند. با وجود این ایده جذاب ایراد اصلی فیلم چیست ؟ مشکل اساسی عدم پرورش درست و مناسب فیلمنامه می باشد.در حقیقت این خط داستانی باید زمینه لازم را برای پذیرش اصل داستان، یعنی فساد کاری و اخلاقی در پلیس نیویورک بوجود بیاورد، جایی که همه اشخاص به نوعی در گذشته تاریک خود گناهی بزرگ مرتکب شده اند و اینک باید به سبب آن مجازات شوند.

آغاز "W∆Z"بسیار مایوس کننده است، وارد کردن شخصیت هلن (ملیسا جورج) به عنوان یک افسر تازه وارد آن هم در صحنه ی ابتدایی فیلم بی هیچ مقدمه ای صورت می گیرد. حتی تلاشی هم برای معرفی این شخصیت و ایجاد یک تصور ذهنی برای تماشاگر صورت نمی پذیرد.برعکس "هفت" که در همان صحنه های ابتدایی فیلم با بیان دیالوگهای موثر و نمایش رفتارهای تند و عجولانه، شخصیت عاصی و مهاجم دیوید به بیننده نشان داده می شود، تا پیش زمینه صحنه انتهایی فیلم در ذهن مان شکل بگیرد.

تازه وارد بودن هلن و بی اطلاعی او از اتفاقات پیشین مرکز پلیس و تلاش او برای یافتن آن هیچ کمکی در جهت گشایش معمای داستان ندارد. در حقیقت حضور هلن فقط به عنوان یک همراه برای ادی (استیلن استارسگارد) قابل پذیرش است. حتی صحبت های کوتاه آنها درمورد گذشته هلن هم چندان حساب شده و هدفدار صورت نمی گیرد. شخصیت ادی که قرار است بار اصلی فیلم را بر دوش بکشد با وجود بازی قابل قبول استارسگارد، کاراکتری تکراری است و از این رو چیز تازه و خاصی برای ارائه ندارد. روایت شتابزده و ناتوانی تام شانکلند در بیان داستان کاملا در طول اثر مشهود است. بی شک زمان کوتاه فیلم هم –البته در مقایسه با آثار مشابه- نشاندهنده ی عدم توانی کارگردان برای روایت کامل و موثر داستانش دارد.

موضوع انحرافات اخلاقی و جنسی در فیلم، که به نوعی دلیلی بر این جنایت ها می باشد، بسیار سطحی و بدون پرداخت مناسب وارد داستان می شود و بیشتر به صورت تبلیغی برای این منحرفان اخلاقی نمود می یابد. البته تلاش کارگردان در قهرمان پروری نهایی فیلم هم ناموفق بوده و پایانی بی مایه و کم تاثیر را رقم می زند.

به هر حال "W∆Z" با وجود ایده ی جالب آن، از آن دست آثاری است که به راحتی به دست فراموشی سپرده می شوند، زیرا اساسا چیزی برای ماندگار شدن در ذهن تماشاگر بجا نمی گذارد.

درباره ی داستانی از دو خواهر (A Tale of Two Sisters)

cinemamehr — Wed, 02 Jul 2008 10:19:18 GMT

خشونتي پيچيده و ترسناک

مدتهاست که سينماي نوين شرق آثاري با مقبوليت گسترده توليد مي کند. آثاري که جدا از بحث هنري ، جذابیتهاي کافي براي جذب مخاطب جهاني دارند. انبوه بازسازي هايي که از داستانها و فيلمهايي آنها صورت گرفته مصداق اين مدعاست. بشخصه دلبستگي زيادي به سينما مشرق زمين دارم آثار بزرگاني همچون وونگ کارواي و کيم کي دوک که اوليشان با "در حال و هواي عشق" يکي از ماندگار ترين و شيرين ترين خاطرات سينمايي ام را رقم زده است. در کنار اين بزرگان، توليد محصولات صرفا تجاري مانند "حلقه" و همانند هايش توانست اين گونه ي سينمايي را براي مخاطب عام جهاني هم جذاب بگرداند. فيلمهایي که شايد در میانشان تنها "حلقه" برايم جذابيتي تکرار ناشدني داشت و باقي چيزي بيش از تکرار مکررات نبودند. اما در اين بين اثري بشدت نظرم را جلب کرد، فيلمي با داستان غير خطي که ذهن تماشاگر را بشدت درگير کرده و او را مجاب به ديدن چند باره ي اثر مي کرد.

"داستانی از دو خواهر" در ظاهر فيلمي ديگر بسان "کينه" ها و "حلقه" ها ست ولي يک تفاوت اساسي با باقي آثار دارد و آن اين است که قصد فيلم صرفا ترساندن نيست بلکه درگير کردن تماشاگر و در حقيقت بازي دادن اوست، بهتر است بگوییم "داستانی از دو خواهر" يک تريلر روان شناختي خشن است نه يک فيلم صرفا ترسناک !

کارگردان اين فيلم کیم جی وون سبک روايت داستانش را بسيار پيچيده و توي در توي انتخاب کرده ولي در ضمن اين پيچيدگي ها کليدهاي بسيار ي براي درک داستان قرار داده است کليد هايي که در نخستين بار تماشاي فيلم نمي توان انتظار درک آنها را داشت و فقط در ديدن چندباره ي اثر است که به وضوح آشکار مي شوند.

" داستانی از دو خواهر" روايت زندگي دو خواهر است که مادرشان بدليل مشکلات روحي و رواني خودکشي کرده و اکنون آنها ناچار به زندگي با نامادري خود هستند زني که با ورود خود زندگي آرام آنها را نابود کرده و از ديد آنها مسبب اصلي خودکشي مادرشان است و يک پدر که نسبت به حوادث رخ داده بي اطلاع ست يا سعي به بي توجهي مي کند. بازگشت دو خواهر بعد از مدتها به خانه و تقابل آنها با نامادري حوادث عجيب و غير طبيعي اي را رقم مي زند. اما اين صورت ظاهري داستان است و اساسا داستان چيز ديگريست. شايد شبيه ترين آثار معاصر به اين فيلم "جاده مالهالند" شاهکار لينچ و يا حتي "هويت" اثر جيمز منگولد باشد. آثاري که تغيير هويت شخصيت اصلي فيلم را محور داستاني خود قرار داده بودند. همان چيزي که در اين اثر هم اساس فيلم را تشکيل داده است.

ديالوگهاي مضمون داري که بجهت راهنمايي تماشاگر در فيلم گنجانده شده بسيار بجا استفاده مي شود ديالوگهايي که هر کدام در جايي خاص و با هدفي از پيش تعيين شده مقرر شده اند:

"مي دوني چي واقعا ترسناکه؟ اينکه بخواي چيزي رو فراموش کني، ولي نمي توني، چون اون مثل يه روح هميشه دنبالت هستش."

يا ديالوگ انتهايي فيلم " يک روز براي اين کارت تاسف خواهي خورد"

همزماني بعضي اتفاقات و يا تکرار شدن بعضي از کارها ايده جالبي است که براي بازي با ذهن تماشاگر بکار برده شده است. بزرگترين مشکل داستاني در فيلم حضور کمرنگ و غير واقعي پدر به عنوان يکي از شخصيتهاي ثابت فيلم است که چندان با مشکلات فرزندان خود همراه نمي شود البته در ديدن چند باره صحنه ها بخوبي به دليل اين نوع حضور پي مي بريم، صحبتهاي اندک و البته کوتاه پدر با فرزندانش و سوالهاي او در مورد علت رفتار هاي دخترش و نحوه ي برخورد سرد او با اين قضايا و همچنين صحبتهاي پشت تلفن در ابتدا و انتها همه و همه در راستاي بيان حقيقت داستان قرار داده شده است.

اما موسيقي فيلم هم جذاب و تاثير گذار است موسيقي آرام و دلنشين که با تغيير شرايط داستاني بخوبي تغيير تم مي دهد و حس ترس و دلهره را القا مي کند. فضاسازي خنثي و سرد، استفاده ي از تغيير رنگ آبي به قرمز براي بيان تغيير شرايط داستان بسيار جذاب بکار رفته است.

سبک روايت فيلم هم بگونه اي است که در ميانه هاي آن ديگر تماشاگر نسبت به درست بودن چيدمان قطعات پازل و معماي داستان در ذهنش چندان احساس اطمينان نمي کند و اينجاست که به ناچار به ديالوگها و صحنه هاي ابتداي فيلم رجعت مي کند تا سررشته ي داستان فيلم را دوباره در دست بگيرد ولي با پيش رفتن فيلم خود را بيشتر در گرداب افکار کارگردان گرفتار مي بيند و آنگاه سعي در چيدن صحنه ها و حوادث بر اساس خواست خود مي کند و هر چه جلوتر مي رود نااميد تر شده و سرانجام خود را به پديدآورنده اثر مي سپارد تا او خود، داستان را برايش تعريف کند و اين همان هدف سازندگان اثر است که در انتها بخوبي بدان نائل مي شوند پاياني که خالق اثر با روايت ملايم و تاثير گذارش به ناتواني ما در درک آن فخر مي فروشد و تماشاگر بهت زده را فقط به ستايش از خود وا مي دارد.

درست است که "داستانی از دو خواهر" يک اثر برجسته ي سينمايي نيست ولي در جايگاهي بالاتر از يک فيلم معمولي قرار مي گيرد در حقيقت فيلمي است که بايد ديد و با آن درگير شد و لازمه ي آن تماشا در شرايطي مناسب از لحاظ روحي و حسي است نه در هنگام خستگي و يا حتي براي تفريح و سرگرمي. چون در غير اين صورت حتي ديدن بيش از نیمي از فيلم هم ميسر نخواهد بود.

... و سرانجام

cinemamehr — Mon, 30 Jun 2008 13:26:18 GMT

سايه ي سنگين اسپانيا

تيم مورد علاقه ام مدتها بود نمايش چندان دل چسبي در مسابقات لاليگا و ليگ قهرمانان از خود نشان نمي داد. چه خاطره ي شيريني بود قهرماني بارسا در سال 98 و چه شيرين تر ديدن جام قهرمانان در دستان مردان آبي اناري بارسا و چه تلخ بود فصل هاي کابوس ناک اخير، سخت گذشت ولي هرچه بود گذشت و نوبت جام ملتها رسيد. با شروع يورو بمانند هر دوره بخود اميد قهرماني تيم محبوبم را دادم تيمي که هميشه به دليلي از رسيدن به ديدارهاي نهايي باز مي ماند از پنالتي خراب کردن رائول در 8 سال پيش که بقول نويسندگان اسپانيايي آرزوهاي يک نسل از فوتبال اسپانيا را برباد داد نسلي از گوارديولا و هيرو و اچبريا که هرگز رائول را بخاطر آن اشتباهش نبخشيدند تا حذف ناباورانه در جام جهاني 2002 با آن قضاوت مغرضانه ي قندور و از همه غم انگيز تر حذف زود هنگام تيمي شايسته در جام جهاني دوره پيش توسط فرانسه، در شبي که با بازگشت رویایی زيدان و هنرنمايي های او ديگر جايي براي قهرمانان اسپانیایی نبود.

ولي امسال حضور نسلي جديد و يک دست نويد بخش تيم ديگري بود اين بار پيرمردي خرفت روحي سرشار از اميد و جواني به پيکره نحيف ماتادورها دميده بود و گروهي را روانه ميدان کرده بود که ديگر نه براي بارسا بود و نه براي رئال بلکه تيمي براي همه اسپانيايي ها بود. اسپانيا آمد، با شروعي خيره کننده بمانند هميشه، چه زيبا بود نمايش رويايي اين بزرگ مردان در مستطيل سبز. اسپانيا برد و برد، سخت ترين مسير را با اقتدار طي کرد تا به نبرد آخر رسيد و رودرروي منطقي ترين تيم همه دوران با کوله باري از افتخارات ايستاد. ايستاد و نبرد کرد. و با شايستگي قهرمان شد و اینچنین سايه ي سنگين خود را بر تمام اروپا گستراند و بر بالاي قله افتخار تکيه زد و به آینده ای درخشان نگریست.

درباره ی The Mist

cinemamehr — Tue, 20 May 2008 13:36:18 GMT

فقط مانند يك داستان مصور !

يك داستان ديگر از استيفن كينگ دستمايه ساخت اثري تازه از دارابانت قرار گرفت تا بار ديگر فضاي حاكم بر داستان هاي كينگ كه در ذهن مان بخوبي تصورشان مي كرديم در جلوي ديدگان خود مشاهده كنيم. روايت برخوردها و روابط حاكم بر شخصيتهاي داستان در محيطي كوچك و محدود در كنار بيان تفاوت ها، دوستي ها و دشمني هاي انساني با تمي روانشناختي و در نهايت با يك پايان تكان دهنده و غير قابل پيش بيني.

اين همان كليت آثار كينگ و طبيعتا كارگرداناني است كه از آثار او اقتباس كرده اند و خواهند كرد. علاقه من به دنياي كينگ بمانند همه از رمان هاي كوتاه و بلند او بخصوص كري و درخشش و اقتباس هاي هنرمندانه ي دي پالما و استنلي كوبريك آغاز شد و با آثار اقتباسي كوتاه و بلند كارگرداناني همچون جورج رومرو و دارابانت از نوشته هاي او ادامه پيدا كرد.

در "مه" با يك همكاري ديگر از كينگ و دارابانت ولی به مراتب ضعيف تر و ناموفق تر و اما با همان سبك و سياق روايي هميشگي روبرو هستيم. گفتم ناموفق، شايد مشكل اصلي اين باشد كه قرار بود فيلمي ديگر از اين زوج هنري موفق را پس از "رهايي از شائوشنگ" و "دالان سبز" ببينيم و اين بزرگترين ضربه به اين اثر بود يك فيلم معمولي كه بايد ذهنيت از پيش شكل گرفته مخاطب را ارضا كند. "مه" هرگز نمي تواند در جايگاه دو اثر قبلي قرار بگيرد. مشكل از كجاست ؟ مطمئنا نوشته كينگ مانند ديگر داستانهاي اوست ولي ظاهرا دارابانت هيچ تلاشي براي سينمايي تر كردن رمان انجام نداده و در حقيقت فيلم "مه" را به يك داستان مصور تبديل كرده نه يك اثر سينمايي. جلوه هاي ويژه ي بشدت ضعيف هم در كنار باقي مشكلات، فيلم را در حد يك اثر درجه B پايين مي كشد. بي شك يكي از مشكلات فيلم دارابانت زمان نسبتا طولاني است كه براي تعريف اين داستان انتخاب مي كند نه از آن جهت كه فيلم كسل كننده مي شود بلكه ضعف بازيگري با گذشت زمان از كشش داستاني اثر مي كاهد. اشتباهي كه دارابانت در دو اثر قبلي با دعوت از بازيگراني چون تيم رابينز و تام هنكس از آن اجتناب كرد. اما اين تلاش او براي خلق اثري كم هزينه به كليت فيلم ضربه اي جبران ناپذير وارد كرده است. اما داستان فيلم به گونه ای روایت میشود که شايد به جرات بتوان گفت هيولاي فيلم نه آن موجود عظيم الجثه، بلكه هيولاي درون انسان هاست، آنجايي كه در ابتداي فيلم به خوبي به اين نكته اشاره مي شود : "زماني كه همين آدم ها به تنگنا بيفتند به انسان هايي اوليه و وحشي تبديل ميشوند".

كينگ و دارابانت مقوله ي اعتقادات مذهبي البته از نوع بظاهر انحراف يافته و تغییرات روحی روانی شخصیت ها را به فيلم خود چنان تزريق كرده اند كه بيشتر به فيلمي مذهبي و روانشناختي تبديل ميشود و در پاره اي از موارد هيولا را مستقيما همين افراد نشان مي دهند. زني بشدت مذهبي كه با گذشت فيلم کم کم در خود به اين باور مي رسد كه او يك انسان ساده نيست بلكه وسيله ي ارتباطي اين انسان هاي گناه كار با خداست و حال بايد براي انجام وظيفه، خود را به ديگران همچون يك ناجي بقبولاند. و با اين باور غلط مردم نااميد را به بردگان خود تبديل ميكند و اين ديدي است كه در چند سال اخير بسيار در فيلم هاي غربي بدان پرداخته اند همچون Silent Hill كه در آنجا هم زني بنام خدا بر مردم حكومت مي كرد، حكمراني نه براي خدا بلكه براي ارضاي حس قدرت طلبي خود. جالب اينجاست كه در طول فيلم تمام كساني كه در مقابل اين شخص مي ايستند بشكلي به نابودي كشيده مي شوند مخصوصا قاتل او كه بدترين شكل گويي محكوم به مرگ ميشود، و ذهن تماشاگر را لحظه اي به اين نكته جلب مي كنند كه"شايد اين زن راست مي گويد و آنها منحرفاني هستيد كه خشم خدا را برانگيخته اند". اين روايت دو پهلوي فيلم بسيار موفق حاصل شده است در حقيقت كينگ و دارابانت نه اين تفكرات را رد مي كنند و نه آن را منطقي و حقيقي مي شمارند و با اين سبك بيان تصميم را به مخاطب خود واگذار مي كنند و در انتها، پايان تكان دهنده ي فيلم كه اثر مناسب خود را در راستاي هدف كينگ و دارابانت بجا مي گذارد.

درباره ی دایره زنگی

cinemamehr — Sat, 19 Apr 2008 17:52:18 GMT

* برای مجتبی عزیز ...

فیلمنامه ای که به مقصد رسید

اولین باری که پوستر تبلیغاتی دایره زنگی را دیدم چندان حس جالبی نسبت به آن نداشتم، جمعی از بازیگران که بشکلی ساده انگارانه در کنار هم ردیف شده اند، از خودم پرسیدم فرهادی چگونه نقش های فیلمنامه اش را بین این همه بازیگر سرشناس تقسیم کرده، بازیگرانی که هر یک به تنهایی برای پیش بردن یک فیلم کافی اند. فیلم با حادثه تصادف دو اتومبیل و در کنار آن مردم آزاری و یک سرقت –البته با تم کمدی- شروع می شود و ما را وارد داستانی می کند که نه فقط برای خنده، بلکه طنز تلخی بر حقایق اجتماع مان است، جامعه ای که همه آنقدر در آن دچار روزمرگی شده اند که توجه ای به اطرافیان خود ندارند اطرافیانی که خواسته یا ناخواسته وارد زندگی یشان میشوند و به دنبال سهم خود از این آشفتگی است. دوست ندارم که تلاش بخت آور را برای خلق این اثر نادیده بگیرم ولی به نگاه من فیلم اثری دیگر از فرهادی است که توانایی های خود در روایت بخش کوتاهی از زندگی یک زن را قبلا "در چهار شنبه سوری" بخوبی نشان داده بود. در حقیقت دایره زنگی دو فیلم جداگانه برای دو نوع مخاطب است، بیننده ای که فیلم را داستان برخورد ها و موقعیت های کمیک ساکنان یک آپارتمان می داند که بزرگترین درگیری ذهنی شان نصب ماهواره بر بامهایشان است و یا تماشاگری که در پشت این برخورد ها، روایت تلخی از زندگی یک دختر فقیر را در جامعه ی بی رحم ما درمی یابد. بشخصه مجذوب بازی کوثری در این فیلم شدم، نماهایی که از حضور او حاصل شده آشکارا او را از دیگران متمایز می سازد و بیننده آگاه را متوجه این نکته می کند این همان دختر ابتدای فیلم است، همان حوادث ابتدای فیلم!

انتخاب ساکنان آپارتمان از قشر های مختلف فرهنگی صورت گرفته و مدت طولانی معرفی تک تک این شخصیت ها برای محکم تر کردن جایگاه هر یک در فیلم و در ذهن بیننده می باشد. فیلمبرداری استدی کم در صحنه های آغازین فیلم تا حدودی افراطی میشود ولی کم کم در طول فیلم استفاده از این تکنیک مناسب تر و البته ملایم تر می شود.

جالب ترین صحنه ی فیلم برای من آنجایی بود که خسرو (نیما شاهرخ شاهی) از شیرین (کوثری) می خواهد که در فیلم کوتاهش نقش زنی بدکاره را ایفا کند و این صحنه اوج هنر نمایی کوثری در فیلم است جایی که او باید خویشتن حقیقی خود را آشکار کند و به آن چیزی اعتراف کند که در کل فیلم آن را پنهان می کرده است. بازی با چهره ی کوثری و نمایش معصومانه شخصیت او، موثر واقع می شود و بیننده هرگز او را بدلیل این اشتباه هات متهم نمی کند در حقیقت شخصیت پردازیی که در طول فیلم صورت گرفته بگونه است که او را مجبور به بد بودن نشان می دهد کسی که برای نیاز خود باید خیانت کند، دزدی کند و آنچه و آن کسی که دوستش می دارد فراموش کند. حیف است که در این بین از مهران مدیری یاد نشود که با تیپی که برایش انتخاب شده و با فاصله گرفتن از آن شخصیتی که از او بدان عادت کرده بودیم بار اصلی طنز فیلم را به دوش می کشد.

داستان بشکلی مخاطب پسند و با ضرب آهنگی تند تعریف می شود شوخی های بجا و بامزه ی فیلم هم تاثیر خود را می گذارند مانند صحنه حرکات موزون در نمایش فیلم کوتاه یا دیالوگ رازقی (مدیری) به شعله (بهاره رهنما) برای نشان دادن محل ماهواره و موقعیت های کمیک دیگر. ولی شاید کم فروغ ترین بخش فیلم صحنه پایانی آن و حضور غیر واقعی پلیس در آن باشد که پایانی شتاب زده و نه چندان دلچسب را رقم می زند. پلیسی که هرگز از دخترک داستان ما نمی پرسد که چرا اینچنین زندگی ای را انتخاب کردی و چه شد که بلیط آن بچه را از او ندزدی و چرا دست رنج پسری که برای گذران زندگی بسختی باید روز را به شب می رساند به او باز گرداندی. این صحنه ها در جای جای فیلم پخش شده و فقط در پایان فیلم است که به هدف قرار دادن این صحنه ها پی می بریم و این همان کارهایی است که سهم فرهادی را در فیلم مضاعف می کند.

به هر حال دایره زنگی از آن دسته فیلمهایی است که خوب می فروشد و برای تماشاگر عام و خاص لذت بخش می باشد و این بخاطر داستان روان و بیان طنزگونه آن است، چیزی که در فیلمهای امروزی سینما بسیاری از نمایش آن ناتوانند. و یک تبریک برای خانم بخت آور که از یک فیلمنامه کامل اثری دلنشین خلق کرده که بار فیلمنامه را بخوبی به مقصد می رساند.

معرفی فیلم نفرین گل طلایی (Curse Of The Golden Flower)

cinemamehr — Sat, 01 Mar 2008 13:09:18 GMT

Curse Of The Golden Flower

کارگردان: ژانک ییمو

بازیگران: چو یون فت ـ گانگ لی

محصول: چین ـ 2006

× سالهای پایانی امپراطوری سلسه تانگ در چین، امپراطور تلاش می کند تا همسر خود را به جنون بکشاند ولی ملکه که از این نیرنگ آگاه شده سعی میکند به کمک فرزندش امپراطور را مجبور به کناره گیری از حکومت کند ...

× ژانگ ییمو در آخرین اثر خود داستانی تراژیک از سالهای پایانی حکومت سلسله ی تانگ در چین را را روایت می کند. داستان انحطاط خاندان سلطنتی که از درون در سراشیبی سقوط قرار می گیرد. در حقیقت ییمو در این فیلم انحراف بنیان خانواده را دلیل اصلی انحطاط سلسله ی تانگ می داند. خانواده ای که باید تظاهر به خوب بودن کنند زیرا به گفته ی امپراطور به ناچار باید الگویی مناسب برای مردم کشور باشند.

ژانگ ییمو که در " قهرمان ¹" قدرت داستان گویی خود را به خوبی نشان داده بود و در " خانه خنجرهای پران ² " قصه ای عاشقانه را تعریف کرد، اکنون در این فیلم قصه ی خیانت، دروغ و انتقام را به تصویر می کشد و غمنامه ای بر نابودی یک خانواده می سراید. و اما هنر ییمو در نمایش صحنه های خیره کننده کم نظیر است، خیال پردازی او سرتاسر فیلم را فرا گرفته و برای نمایش آن از دوربین پویای خود به بهترین شکل استفاده می کند و در کنار آن از موسیقی به عنوان ابزاری توانمند برای عرضه این تصاویر استفاده می کند. رنگ که بخش جدایی ناپذیر آثار شرقی است بازیچه افکار ییمو قرار گرفته و با وجود تنوع آن در فیلم، در نفرت شخصیتهای داستان به سردی می گراید و تماشاگر را با حس تلخ شخصیتهای داستان همراه می کند. شخصیتهای فیلم هم به خوبی پرورانده شده است به خصوص ملکه (Gong Li) که بی شک بهترین ایفای نقش را دارد و به خوبی احساس بردگی و مجبور بودن را القا می کند شخصی که در اوج قدرت لبخندی به لب نمی آورد. چو یون فت هم به نقش امپراطور بازی قابل قبولی از خود ارائه می دهد. در حقیقت اینچنین می توان گفت که این ییمو است که با توانایی خود بهترین بازی را را آنها گرفته و آنها را کاملا در راستای افکار خود قرار داده است.

"نفرین گل طلایی" فیلم خوبی است ولی با همه اینها نمی تواند در سطحی بالاتر از دو فیلم قبلی ییمو قرار گیرد شاید دلیل اصلی این ضعف تلاش او برای رهایی از یکنواختی و تکراری شدن اثرش باشد و شاید هم، اصرار او برای نمایش تصاویری تماشاگر پسند از خون و خونریزی و بدنهای تکه تکه شده که جایجای قصر تانگ را فراگرفته است. ولی پایان تراژیک فیلم تاثیر خود را به خوبی بر بیننده می گذارد و همه چیز را به سود ییمو به پایان می برد به گونه ای که هر کسی به هنر او ایمان می آورد.

1. قهرمان جایزه آلفرد بائر جشنواره برلین را گرفت و همچنین نامزد دریافت خرس طلایی شد و جایزه بهترین کارگردانی را از انجمن ملی منتقدان فیلم آمریکا برای ییمو به همراه داشت.

2. خانه خنجره های پرنده نامزدی جایزه گلدن گلاب را برای ییمو به ارمغان آورد.